Lens Pancake Là Gì? Ưu Nhược Điểm Và Cách Chọn Lens Pancake

Lens pancake là tên gọi thường dùng cho những ống kính có thiết kế đặc biệt mỏng và nhỏ gọn. Khi gắn lên máy ảnh mirrorless, một chiếc lens pancake có thể giúp tổng thể bộ máy gọn hơn đáng kể, thuận tiện khi chụp đường phố, du lịch hoặc mang máy theo hằng ngày.

Tuy nhiên, “pancake” không phải là một tiêu cự hay loại ngàm cụ thể. Lens pancake có thể có nhiều tiêu cự, khẩu độ và hệ thống lấy nét khác nhau. Vì vậy, ngoài kích thước, người dùng vẫn cần xem xét góc nhìn, khẩu độ, autofocus và khả năng tương thích với máy ảnh trước khi lựa chọn.

Lens pancake là gì?

Lens pancake hay ống kính pancake là cách gọi những ống kính có thân rất mỏng so với nhiều ống kính thông thường. Tên gọi “pancake” xuất phát từ hình dáng dẹt và gọn của ống kính.

Không có một độ dày cố định để tất cả các nhà sản xuất cùng sử dụng nhằm xác định một ống kính có phải pancake hay không. Thay vào đó, thuật ngữ này chủ yếu mô tả đặc điểm thiết kế nhỏ và mỏng.

Điều đó cũng có nghĩa hai chiếc lens pancake vẫn có thể rất khác nhau về tiêu cự, khẩu độ, autofocus, kích thước cảm biến hỗ trợ và mục đích sử dụng.

Tại sao lens pancake được nhiều người quan tâm?

Lợi thế lớn nhất của lens pancake không nhất thiết nằm ở việc tạo ra một loại hình ảnh khác biệt, mà ở khả năng làm cho bộ máy trở nên nhỏ gọn hơn.

Một chiếc máy mirrorless nhỏ kết hợp với lens pancake có thể thuận tiện trong những tình huống cần mang máy trong thời gian dài hoặc muốn hạn chế kích thước thiết bị.

• Chụp đường phố: bộ máy gọn giúp việc di chuyển và thao tác thuận tiện hơn.

• Du lịch: giảm kích thước và trọng lượng thiết bị phải mang theo.

• Chụp hằng ngày: phù hợp với người muốn thường xuyên để máy trong túi và sẵn sàng sử dụng.

• Chụp gia đình và đời thường: không nhất thiết phải mang theo một hệ thống ống kính lớn.

• Quay video: một số lens pancake có autofocus có thể phù hợp với các bộ máy nhỏ phục vụ quay video.

Lens pancake có những ưu điểm gì?

1. Kích thước nhỏ gọn

Đây là đặc điểm quan trọng nhất. Một lens có thân mỏng sẽ ít nhô ra khỏi máy hơn, giúp tổng thể gọn hơn so với nhiều ống kính zoom hoặc prime kích thước lớn.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với máy ảnh mirrorless nhỏ. Nếu thân máy đã nhỏ nhưng sử dụng một lens lớn và nặng, lợi thế về tính cơ động của hệ thống có thể giảm đáng kể.

2. Thuận tiện khi mang theo

Một bộ máy nhẹ và gọn thường dễ mang theo hơn trong các chuyến đi, khi đi bộ nhiều hoặc đơn giản là trong sinh hoạt hằng ngày.

Đây cũng là một trong những lý do lens pancake thường được nhắc đến trong nhiếp ảnh street và travel.

3. Có nhiều tiêu cự hữu dụng

Lens pancake không giới hạn ở một tiêu cự duy nhất. Trên thị trường có thể gặp những lựa chọn nằm quanh các tiêu cự như 20mm, 23mm, 25mm, 27mm, 28mm hoặc 40mm tùy hệ máy.

Vì vậy, người dùng có thể chọn góc nhìn phù hợp với phong cách chụp thay vì chỉ dựa vào kích thước của lens.

4. Một số mẫu vẫn có autofocus và khẩu độ lớn

Thiết kế nhỏ không đồng nghĩa lens bắt buộc phải lấy nét thủ công hoặc có khẩu độ nhỏ. Một số mẫu hiện nay kết hợp thân lens mỏng với autofocus và khẩu độ tương đối lớn.

Điều này giúp lens pancake trở nên linh hoạt hơn cho chụp đời thường, street và các tình huống ánh sáng không quá thuận lợi.

Nhược điểm của lens pancake là gì?

Kích thước nhỏ mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng có những đánh đổi nhất định. Các hạn chế cụ thể phụ thuộc từng sản phẩm chứ không phải mọi lens pancake đều giống nhau.

Không nên chọn chỉ vì lens nhỏ

Một chiếc lens rất nhỏ nhưng có tiêu cự không phù hợp vẫn có thể không đáp ứng nhu cầu của bạn. Tiêu cự, khẩu độ, autofocus và khả năng tương thích nên được xem xét trước kích thước.

Khả năng điều khiển có thể đơn giản hơn

Do không gian trên thân lens hạn chế, một số thiết kế nhỏ gọn có ít vòng điều khiển hoặc nút chức năng hơn những ống kính lớn.

Không phải lựa chọn tối ưu cho mọi thể loại

Nếu cần một lens tele dài để chụp thể thao, động vật hoặc cần một zoom có dải tiêu cự rộng, lợi thế của thiết kế pancake có thể không còn là yếu tố quan trọng nhất.

Lens pancake phù hợp chụp gì?

Điều này phụ thuộc nhiều hơn vào tiêu cự của lens thay vì chỉ riêng thiết kế pancake.

Ví dụ, một lens khoảng 23–28mm trên máy APS-C thường tạo góc nhìn khá linh hoạt cho street, du lịch, đời thường và chân dung có bối cảnh. Trong khi đó, cùng tiêu cự vật lý nhưng sử dụng trên một kích thước cảm biến khác có thể tạo góc nhìn khác.

Vì vậy, khi lựa chọn lens pancake, hãy xem xét đồng thời tiêu cự và kích thước cảm biến của máy ảnh.

Lens 25mm trên APS-C có góc nhìn như thế nào?

Với hệ số crop khoảng 1,5x của nhiều máy APS-C, lens 25mm cho góc nhìn tương đương khoảng 37,5mm trên Full-Frame.

Khoảng tiêu cự quy đổi này nằm giữa 35mm và 50mm, vì vậy có thể sử dụng khá linh hoạt cho:

• Nhiếp ảnh đường phố.

• Du lịch và đời thường.

• Chân dung có bối cảnh.

• Chụp gia đình.

• Đồ ăn và không gian trong nhà.

Trên Micro Four Thirds với hệ số crop khoảng 2x, 25mm tạo góc nhìn tương đương khoảng 50mm Full-Frame. Khi đó lens mang tính chất của một tiêu cự tiêu chuẩn nhiều hơn.

Lens pancake hiện có khá nhiều lựa chọn về tiêu cự, khẩu độ, hệ thống lấy nét và định dạng cảm biến. Có mẫu ưu tiên autofocus để chụp hằng ngày, có mẫu hướng đến góc rộng, trong khi một số lựa chọn Full-Frame tập trung vào thiết kế nhỏ gọn. Dưới đây là một số mẫu lens pancake bạn có thể tham khảo tùy theo nhu cầu sử dụng:

• SG Image 25mm F1.8 AF Pancake – nhỏ gọn, AF và khẩu F1.8

  • Nếu muốn một chiếc pancake vừa nhỏ gọn vừa có autofocus và khẩu độ lớn, SG Image 25mm F1.8 AF Pancake là lựa chọn đáng tham khảo.

  • Tiêu cự 25mm tạo góc nhìn linh hoạt cho street, du lịch và chụp hằng ngày. Điểm đáng chú ý là khẩu độ F1.8 kết hợp autofocus STM, phù hợp với người muốn sự tiện lợi của AF nhưng vẫn ưu tiên một bộ máy nhỏ gọn.

  • Sản phẩm có các phiên bản dành cho Fujifilm X, Sony E, Nikon Z và Micro Four Thirds. Trên APS-C, 25mm cho góc nhìn khoảng 37,5mm quy đổi; trong khi trên M43, góc nhìn tương đương khoảng 50mm.

• 7Artisans 27mm F2.8 AF Pancake – tiêu cự everyday linh hoạt

  • Một lựa chọn khác có autofocus là 7Artisans 27mm F2.8 AF Pancake . Tiêu cự 27mm thuộc nhóm tiêu cự dễ sử dụng cho những tình huống chụp hằng ngày trên máy APS-C.

  • Đây là hướng lựa chọn phù hợp với người muốn cân bằng giữa kích thước nhỏ, autofocus và một góc nhìn tự nhiên để chụp street, du lịch hoặc đời thường.

• TTArtisan 14mm F3.5 AF Pancake – lựa chọn pancake góc rộng

  • Nếu nhu cầu chính là góc nhìn rộng, có thể tham khảo TTArtisan 14mm F3.5 AF Pancake . Tiêu cự 14mm khác đáng kể so với nhóm 25–28mm và phù hợp hơn với người muốn lấy nhiều không gian vào khung hình.

  • Đây là ví dụ cho thấy “pancake” chỉ nói về thiết kế nhỏ gọn chứ không đồng nghĩa tất cả lens pancake đều có cùng mục đích sử dụng.

• Brightin Star 23mm F5.6 Pancake Full-Frame – nhỏ gọn cho góc nhìn rộng

  • Brightin Star 23mm F5.6 Pancake Full-Frame là một lựa chọn khác nếu ưu tiên thiết kế nhỏ gọn trên hệ máy Full-Frame.

  • Tiêu cự 23mm mang lại góc nhìn rộng, hướng nhiều hơn đến street, du lịch, kiến trúc và những tình huống muốn thể hiện cả chủ thể lẫn môi trường xung quanh.

• Thypoch Eureka 28mm F2.8 Pancake – tiêu cự 28mm cổ điển

  • Với người yêu thích tiêu cự 28mm, có thể tham khảo Thypoch Eureka 28mm F2.8 Pancake .

  • 28mm là một tiêu cự quen thuộc trong nhiếp ảnh đường phố và du lịch, đặc biệt khi người chụp muốn giữ được nhiều bối cảnh xung quanh chủ thể.

• Viltrox 28mm F4.5 AF Chip – pancake Full-Frame có autofocus

  • Nếu muốn một lựa chọn Full-Frame nhỏ gọn nhưng vẫn ưu tiên autofocus, có thể tìm hiểu Viltrox 28mm F4.5 AF Chip Pancake Full-Frame .

  • Tiêu cự 28mm hướng đến street, du lịch và chụp đời thường, trong khi thiết kế pancake giúp giảm kích thước tổng thể của bộ máy.

• AstrHori 18mm F5.6 Shift Pancake – pancake cho nhu cầu đặc biệt

  • Không phải mọi lens pancake đều hướng đến chụp hằng ngày. AstrHori 18mm F5.6 Shift Pancake là một ví dụ khác biệt khi kết hợp thiết kế pancake với cơ chế shift.

  • Dòng lens này đáng chú ý hơn với người quan tâm đến nhiếp ảnh kiến trúc và các tình huống cần khả năng dịch chuyển quang học, thay vì chỉ tìm một prime nhỏ gọn thông thường.

Cách chọn lens pancake phù hợp

1. Xác định đúng ngàm máy ảnh

Trước tiên cần xác định máy đang sử dụng ngàm nào, chẳng hạn Fujifilm X, Sony E, Nikon Z hay Micro Four Thirds. Không nên chỉ nhìn tên hoặc tiêu cự rồi mua lens mà chưa kiểm tra phiên bản ngàm.

2. Chọn tiêu cự theo nhu cầu

Nếu thường xuyên chụp street và đời thường, những tiêu cự có góc nhìn gần 35–40mm quy đổi có thể đáng cân nhắc. Nếu muốn góc nhìn tiêu chuẩn hơn, có thể tìm lựa chọn gần 50mm quy đổi.

Không có một tiêu cự pancake tốt nhất cho tất cả người dùng. Tiêu cự phù hợp phụ thuộc vào loại ảnh bạn thường chụp.

3. Xem xét autofocus hay manual focus

Lens manual focus có thể phù hợp với người thích chủ động lấy nét và trải nghiệm chụp chậm rãi. Ngược lại, autofocus thường thuận tiện hơn cho chụp đời thường, gia đình, street và các chủ thể thay đổi khoảng cách thường xuyên.

4. Kiểm tra khẩu độ

Khẩu độ lớn như F1.8 có thể hữu ích khi chụp trong điều kiện ánh sáng yếu và khi muốn kiểm soát độ sâu trường ảnh. Tuy nhiên, khẩu độ chỉ là một trong nhiều yếu tố cần xem xét.

5. Đừng bỏ qua kích thước và trọng lượng

Nếu lý do chính để chọn pancake là tính cơ động, hãy kiểm tra kích thước và trọng lượng thực tế của lens. Một vài chục gram có thể không tạo khác biệt lớn, nhưng chiều dài lens có thể ảnh hưởng đáng kể đến cảm giác khi mang máy.

Kết luận

Lens pancake phù hợp với người đặt tính nhỏ gọn và cơ động lên hàng đầu. Thay vì chỉ tìm chiếc lens mỏng nhất, nên lựa chọn dựa trên cả tiêu cự, khẩu độ, autofocus, ngàm và kích thước cảm biến của máy.

Nếu đang sử dụng Fujifilm X, Sony E, Nikon Z hoặc Micro Four Thirds và muốn tham khảo một lựa chọn pancake có autofocus hãy  xem thêm các sản phẩm lens pancake  tại 1994's Store